काठमाडौं । नेपालमा पहिलो पटक मुख, दाँत, बङ्गारा तथा अनुहारसम्बन्धी सबै जटिल शल्यक्रियाका लागि समर्पित मौखिक तथा म्याक्सिलोफेसियल अस्पताल निर्माण हुने भएको छ। दन्त स्वास्थ्य क्षेत्रमा लामो समयदेखि सक्रिय ॐ समाज डेण्टल अस्पतालले काठमाडौंको चाबहिल (चिसाबेल) क्षेत्रमा अत्याधुनिक सुविधा सम्पन्न अस्पताल निर्माण प्रक्रिया औपचारिक रूपमा अगाडि बढाएको हो।

यो अस्पताल सञ्चालनमा आएपछि विशेष उपचारको अभावमा विदेश जान बाध्य हुँदै आएका हजारौं नेपाली बिरामीहरूका लागि ठूलो राहत र नयाँ आशाको केन्द्र बन्ने विश्वास लिइएको छ। नेपालमा मौखिक तथा म्याक्सिलोफेसियल सेवाको सुरुआत त्रिवि शिक्षण अस्पताल (टीयू शिक्षण अस्पताल)बाट भए पनि यस क्षेत्रका लागि छुट्टै, पूर्णरूपमा समर्पित, आधुनिक र विशेषज्ञ–स्तरीय अस्पताल संरचना अहिलेसम्म निर्माण हुन सकेको थिएन। यही अभावलाई मध्यनजर गर्दै ॐ समाज डेण्टल अस्पतालले देशमै पहिलोपटक समर्पित म्याक्सिलोफेसियल अस्पताल स्थापना गर्न लागेको हो।

स्वास्थ्य क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार यो पहलले नेपालको दन्त तथा शल्यचिकित्सा सेवामा नयाँ युगको सुरुआत गर्नेछ। अस्पतालका वरिष्ठ मुख तथा अनुहार शल्यचिकित्सक डा. सुवास घिमिरेका अनुसार नेपालमा अनुहारमा चोटपटक, बङ्गारा भाँचिने समस्या, ट्राफिक तथा औद्योगिक दुर्घटनाबाट हुने अनुहारका गम्भीर घाउ, मुख तथा अनुहारको क्यान्सर, भित्री मुखका ट्युमर, संक्रमण र जन्मजात दोषका घटनाहरू उल्लेखनीय रूपमा बढ्दै गएका छन्। “यी जटिल समस्याहरू सामान्य दन्त चिकित्सक वा सामान्य शल्यचिकित्सकबाट समाधान सम्भव हुँदैन।

यसका लागि म्याक्सिलोफेसियल विशेषज्ञको विशेष तालिम, अत्याधुनिक उपकरण र पूर्ण संरचना आवश्यक पर्छ,” डा. घिमिरेले बताए। उनका अनुसार हालसम्म यस्ता जटिल उपचारका लागि धेरै नेपाली बिरामीहरू भारत, थाइल्याण्ड तथा अन्य तेस्रो मुलुकमा जान बाध्य छन्। यसले बिरामी र परिवारलाई ठूलो आर्थिक भार, समयको क्षति र मानसिक तनाव सिर्जना गर्दै आएको छ। “अब नेपाली जनतालाई उपचारका लागि विदेश जानुपर्ने बाध्यता हटाउने हाम्रो लक्ष्य हो।

नेपालमै सुरक्षित, किफायती र विश्वस्तरीय म्याक्सिलोफेसियल सेवा उपलब्ध गराउन हामी सक्षम हुनेछौं,” डा. घिमिरेले विश्वास व्यक्त गरे। मौखिक तथा म्याक्सिलोफेसियल शल्यक्रिया के हो? मौखिक तथा म्याक्सिलोफेसियल शल्यक्रिया दन्त विज्ञान र शल्यचिकित्साको सबैभन्दा उन्नत तथा जटिल शाखा मानिन्छ।

यस अन्तर्गत अनुहारको चोटपटक र बङ्गारा भाँचिने समस्या, मुखभित्रको गम्भीर संक्रमण, क्यान्सर तथा ट्युमरको निदान र उपचार, तन्तु तथा हड्डीको पुनर्निर्माण, अनुहारको हड्डी असन्तुलन सुधार्ने अर्थोग्न्याथिक शल्यक्रिया, जटिल दन्त प्रत्यारोपण तथा पूर्ण अनुहार पुनर्निर्माणजस्ता उपचार समावेश हुन्छन्। समयमै र सही उपचार नपाएमा यस्ता समस्या बिरामीको जीवनका लागि नै घातक बन्न सक्ने चिकित्सकहरू बताउँछन्।

नेपालमा बढ्दो ट्राफिक दुर्घटना, औद्योगिक दुर्घटना, मुखको क्यान्सर, जन्मजात रोग तथा मुखको गम्भीर संक्रमणका कारण म्याक्सिलोफेसियल सेवाको आवश्यकता झन् बढ्दै गएको छ। विशेषज्ञहरूको भनाइमा द्रुत, सही र समर्पित उपचार संरचना नहुँदा धेरै बिरामी अनावश्यक रूपमा ज्यान गुमाउन वा दीर्घकालीन अपांगतामा बाँच्न बाध्य भएका उदाहरणहरू पनि छन्।

अत्याधुनिक सुविधासहितको अस्पताल चाबहिल (चिसाबेल) क्षेत्रमा निर्माण हुने उक्त अस्पतालमा आधुनिक अपरेशन थिएटर, थ्रीडी डिजिटल इमेजिङ तथा स्क्यानिङ प्रणाली, इन–हाउस प्रयोगशाला, आईसीयू तथा आपतकालीन कक्ष, एनेस्थेसिया विभाग, फेसियल ट्रमा युनिट र अपरेटिभ रिकभरी वार्डजस्ता अत्याधुनिक सुविधाहरू रहनेछन्। अस्पतालले एकै छानामुनि सम्पूर्ण म्याक्सिलोफेसियल उपचार सेवा प्रदान गर्ने लक्ष्य लिएको जनाएको छ।

सामाजिक सेवामा निरन्तर सक्रिय ॐ समाज डेण्टल

ॐ समाज डेण्टल अस्पतालले विगत केही वर्षदेखि चाबहिल, नाकाप, बंशाली, सातदोबाटो तथा बर्दिबासलगायत स्थानहरूमा किफायती, भरपर्दो र पहुँचयोग्य दन्त सेवाहरू प्रदान गर्दै आएको छ। नियमित निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर, जनचेतनामूलक कार्यक्रम तथा कम लागतमा गुणस्तरीय उपचारमार्फत संस्थाले समाजमा राम्रो विश्वास निर्माण गरेको छ।

नयाँ अस्पताल सञ्चालनमा आएपछि यो नेपालमा स्थापना हुने पहिलो समर्पित मौखिक तथा म्याक्सिलोफेसियल अस्पताल हुनेछ। यसले हजारौं नेपाली बिरामीलाई स्वदेशमै विश्वस्तरीय उपचार उपलब्ध गराउँदै विदेश पलायन हुनुपर्ने बाध्यता अन्त्य गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।